Als we aannemen dat hij ooit bestaan heeft, dan moet het zo’n 2400 jaar geleden zijn geweest dat Sunzi leefde. Maar verzonnen of niet, hij is een van de belangrijkste denkers aller tijden over oorlog en vrede. Zijn ideeën over het voeren en vooral het voorkomen van oorlog zijn brandend actueel. Als Donald Trump naar hem had geluisterd, was zijn Operation Epic Fury tegen Iran niet uitgelopen op een episch fiasco. De operatie zou zelfs niet eens zijn begonnen. Voor de Vietnamoorlog en de daaropvolgende Amerikaanse militaire avonturen geldt hetzelfde. Tal van fatale strategische misrekeningen hadden de wereld bespaard kunnen blijven als de leiders de richtlijnen van Sunzi hadden gevolgd.
Sunzi betekent meester Sun. Zijn naam (uitgesproken als Soentze) wordt ook getranscribeerd als Sun Tzu of Sun Tze. Door de eeuwen heen is hij beschouwd als een begenadigd strategisch denker. Zijn verhandeling over oorlogvoering, strategie, tactiek en leiderschap staat nog altijd op het lesprogramma van alle militaire academies. Leiders als Donald Trump, Vladimir Poetin en Benjamin Netanyahu lijken hem niet te kennen, en als ze hem wel kennen, trekken ze zich niets van hem aan. De Chinese leider Xi Jinping beschouwt hem kennelijk als zijn grote geopolitieke leidsman. Inderdaad, zonder Sunzi is Xi’s optreden in de grote wereldcrises niet te begrijpen.
Sunzi’s invloed reikt veel verder dan de krijgskunde. Ook niet-militairen hebben hem ontdekt. Iedere leidinggevende, iedereen met een beroep waarin het om concurrentie gaat (zoals zakenmensen, politici, spionnen, sportlieden), zelfs wie zichzelf wil uitdagen om als persoon te groeien – wie kan er eigenlijk niet bij Sunzi terecht? Zijn oorlogshandleiding is haast een zelfhulpboek geworden, maar dan allesbehalve gelikt geschreven. De originele Chinese titel is Sunzi bing fa, letterlijk ‘De militaire methoden en regels van meester Sun’. Wereldwijd is het boek bekend onder de titel De kunst van het oorlogvoeren. Vele eeuwen later zou Niccolò Machiavelli zijn boek met dialogen over het krijgsbedrijf dezelfde titel geven: Dell’arte della guerra.
Voor het eerst is Sunzi’s traktaat nu rechtstreeks vanuit het Chinees vertaald in het Nederlands door sinoloog Mark Leenhouts. Elk van de dertien korte hoofdstukken voorziet hij van een verhelderend commentaar. Zijn vertaling doet qua stijl, klank en ritme recht aan het Chinese origineel, dat met zijn filosofische inslag, stijlfiguren en literaire effecten haaks staat op de geharnaste geheimtaal van de geopolitieke strategen van nu. Niet voor niets heeft Leenhouts vorig jaar de Martinus Nijhoff Vertaalprijs ontvangen.
Klik de link hieronder voor het vervolg.