China rekent partijbazen af op klimaatacties

Kaders die de CO?-emissie niet hard genoeg bestrijden, vliegen de laan uit

-------------------------------------------------------------------------

Tientallen jaren was het de belangrijkste taak van lokale Chinese leiders om de economie in hun ambtsgebied uitbundig te laten groeien. Hoe hoger het bereikte groeipercentage, des te glanzender de carrière die hun wachtte. Er is nu een minstens even belangrijk criterium bij gekomen: de mate waarin de CO2-uitstoot wordt teruggedrongen. Kaders die die emissie niet hard genoeg bestrijden, vliegen de laan uit.

Voor allerlei taken krijgen lokale leiders een quote toegewezen. Zo moeten ze in Xinjiang jaarlijks minimaal een vastgesteld aantal Oeigoeren arresteren. Toen het eenkindbeleid nog gold, werden partijchefs die te weinig overtreders van straften, zelf gestraft, want de Partij wilde dat de bevolking minder zou groeien, en de economie méér. Economische groei stond immers centraal. Daarom moesten de provinciale bestuurders torenhoge groeipercentages halen.

Maar de economische groei werd minder en minder, en de eenkindpolitiek bleek meer en meer een rampzalige vergissing. Om de hun toegewezen groeiquote te halen, investeerden de provinciale partijbazen miljarden in de aanleg van peperdure maar overbodige publieke werken en werd er graag gesjoemeld met de cijfers. Maar intussen had een nog veel nijpender probleem haast catastrofale vormen aangenomen: milieuvervuiling en klimaatverandering.

Hoe kon het meest vervuilende land van de wereld ooit klimaatneutraal worden? Hoe kon het land dat de meeste olie van de wereld importeert en waar steenkool de grootste energiebron was, nog de transitie maken naar duurzaamheid? Die hopeloos lijkende taak is met razende voortvarendheid aangepakt. Nergens wordt er zo veel energie gehaald uit de zon en de wind als in China. Er worden nog altijd kolencentrales bijgebouwd, want de energiebehoefte neemt exponentieel toe, maar dankzij nieuwe technologie stoten ze maar weinig of zelfs helemaal geen broeikasgassen meer uit.

Oorspronkelijk was gepland dat China’s CO2-uitstoot in 2030 zijn hoogtepunt zou bereiken en daarna zou verminderen. Die omslag zal nu eerder komen. Zes jaar geleden beloofde China dat het in 2060 koolstofneutraal zou zijn, maar ook dat kan al eerder gebeuren. Vorige maand heeft de Partij de klimaatdoelen uitdrukkelijk bevestigd. Ze zal de groene transitie versnellen en voortaan de lokale leiders afrekenen op hun klimaatmaatregelen.
Hoe meer energie-autonomie, des te kleiner de kwetsbaarheid voor maatregelen zoals de sluiting van de Straat van Hormuz. Maar dan moeten de lokale leiders niet opnieuw gaan sjoemelen.